OEM, ODM, OBM khác nhau thế nào

Gọi điện tới ba nhà máy khác nhau, bạn sẽ nghe ba cách giải thích khác nhau về cùng ba chữ này. Không phải ai cũng cố tình nói sai — ngành gia công Việt Nam dùng thuật ngữ khá thoải mái. Nhưng khi ký hợp đồng thì sự khác nhau đó lại quyết định một chuyện rất lớn: công thức thuộc về ai.

Định nghĩa gọn nhất

OEM — bạn có công thức rồi

OEM viết tắt của Original Equipment Manufacturer. Bạn đã có công thức, có thể do bạn tự nghiên cứu, do một chuyên gia làm cho bạn, hoặc mang từ nhà máy cũ sang. Nhà máy chỉ làm phần sản xuất: mua nguyên liệu, pha chế đúng tỉ lệ, chiết rót và đóng gói.

Điểm mạnh là bạn giữ toàn quyền với công thức, đổi nhà máy lúc nào cũng được. Điểm yếu là bạn phải tự chịu trách nhiệm về tính khả thi của công thức — có những công thức đẹp trên giấy nhưng khi nhân lên lô nghìn sản phẩm thì tách lớp, đổi màu hoặc không ổn định qua thời gian.

Trước khi cung cấp công thức cho nhà máy, cần ký thoả thuận bảo mật. Đây là bước nhiều doanh nghiệp bỏ qua và thường phải trả giá về sau.

ODM — nhà máy làm công thức cho bạn

ODM viết tắt của Original Design Manufacturer. Bạn nói mình muốn bán cho ai, giá bán lẻ bao nhiêu, kết cấu và mùi hương thế nào; nhà máy phát triển công thức đáp ứng yêu cầu đó rồi sản xuất.

Đây là hình thức phổ biến nhất với thương hiệu mới, vì bạn không cần đội nghiên cứu riêng. Nhưng nó chứa một điều khoản quan trọng mà rất ít người hỏi: công thức phát triển ra đó nhà máy có được bán cho khách khác không.

Câu trả lời trung thực của phần lớn nhà máy là có. Họ gọi đó là công thức nền, chỉnh một chút mùi hương hoặc màu sắc rồi bán tiếp cho thương hiệu khác. Nếu bạn không muốn thế, phải ghi điều khoản độc quyền vào hợp đồng và chấp nhận rằng công thức độc quyền thường đắt hơn.

OBM — dán nhãn lên hàng có sẵn

OBM là mua sản phẩm nhà máy đã làm sẵn rồi dán nhãn thương hiệu của bạn. Nhanh nhất, rẻ nhất, và cũng dễ tổn thương nhất: cùng một sản phẩm đó có thể đang được bán dưới năm cái tên khác nhau, thậm chí trên cùng một sàn thương mại điện tử.

Hình thức này hợp khi bạn muốn thử thị trường thật nhanh với vốn nhỏ, hoặc cần lấp một mã trong bộ sản phẩm. Không hợp nếu bạn định xây thương hiệu lâu dài — vì bạn không có gì để bảo vệ.

Nên chọn hình thức nào

Ba câu nên hỏi nhà máy trước khi ký

• ·Công thức làm cho tôi có được bán cho khách khác không, ghi ở điều khoản nào trong hợp đồng.
• ·Hồ sơ công bố đứng tên ai — tên tôi hay tên nhà máy.
• ·Nếu sau này tôi chuyển sang nhà máy khác, tôi được mang theo những gì.

Ba câu này quyết định bạn đang xây tài sản của mình hay đang thuê tài sản của người khác. Hỏi trước khi đặt cọc, không phải sau khi giao hàng.

BECO làm theo hình thức nào

BECO nhận cả OEM và ODM. Với ODM, công thức phát triển riêng cho khách được ràng buộc bằng điều khoản độc quyền trong hợp đồng, và hồ sơ công bố luôn đứng tên thương hiệu của khách chứ không đứng tên nhà máy. Nếu sau này bạn muốn chuyển đi nơi khác, sản phẩm vẫn là của bạn.